Naast het waarnemen van deepsky objecten en zwakke (S)HF signalen kun je dit ook tegenkomen in onze achtertuin! 
 Een echtpaar roodbonte spechten aan het werk!

De afgelopen dagen is het mooi voorjaarsweer. Met redelijk heldere avonden en een leuk resultaat!

Mijn doel was de galaxies M81 en M82, te vinden in het sterrenbeeld Grote beer, dat in deze tijd hoog aan de hemel staat (dus zonder storende invloeden van een lage stand).

Zo makkelijk gaat dat niet, want er zijn niet veel referentiepunten. Toch gelukt, na enig zoeklwerk en de volgende avond weer, dus dat kon geen toeval meer zijn: ik heb het gewoon onder de knie!

 
Zo mooi als op deze foto ziet dat er op je garagepad natuurlijk niet uit, maar toch zeer de moeite waard om het sigaarvormige stelsel M82 van opzij  in beeld te hebben samen met het stelsel M81 dat je schuin van boven ziet.

Een grote zonnevlam of protuberans op de zon

De media stonden op scherp vanawege een sterke zonnewind die ons zou bereiken!

Tom tom's zouden uitvallen evenals de radiocommunicatie. Wij radio amateurs hebben er weinig van gemerkt hoor. Van mijn eigen zonnewaarnemer hier in de buurt hoorde ik dat er nauwelijks activiteit op de zon was (helaas) en inderdaad: op de HF banden bleef het rustig. Met uitzondering misschien van een plotselinge opening op de 10 meter band.

Het is wel plezierig dat de pers toch interesse in deze zaken heeft. Een mooie gelegenheid voor ons als radio- en astronomie amateurs om het allemaal nog eens uit te leggen!

Als de zon in een elfjarige cyclus actief is dan worden diverse lagen van de aardatmosfeer geïoniseerd door zonnewind deeltjes. Zij vormen daardoor de ideale reflector voor radiogolven die daardoor een veel groter bereik krijgen dan normaal. Het probleem op dit moment is dat we naar de top van de 11 jarige cyclus zouden moeten gaan, met fantastische verbindingen op de kortegolf als gevolg, maar in plaats daarvan zit de zonne-activiteit juist tegen. Sterker nog: als het nog meer gaat tegenzitten,  zou een koudeperiode of zelfs ijstijd in het verschiet kunnen liggen. Dat is nog eens wat anders dan uitvallende navigatiesystemen!

Vannacht heeft het weer gesneeuwd met als resultaat dat de antennes echt dik onder de sneeuw zitten:

 
Ik durf hier geen hoogfrequent meer op te zetten. Met name de antenne voor 40 en 80 meter ( op de voorgrond) is onherkenbaar geworden en de isolatoren zijn "overbrugd" door sneeuw.

Tijd om een mooie wandeling hier in de buurt te gaan maken en de shack de shack te laten!

En dan te bedenken dat we over 2 weken op 2 januari van 11.00-13.00 uur met deze antenne de Kidsday ronde moeten gaan draaien!! Hopelijk is alles dan weggedooid.

Daar is ie dan, de complete 13 cm TV transceiver, bestaande uit 2 printjes die bij Van Dijken Elkectronica te koop zijn.
De zend- en ontvangstunits zijn los van elkaar afstembaar met up- en downtoetsen. De eindtrap en het zend/ontvangrelais passen helaas niet in het kastje. Op de foto zie je bovenop het kastje ook het 13 cm ingangsfilter dat voorkomt dat de ontvanger wordt overstuurd door 2100 MHz UMTS signalen hier in de buurt. Met deze zendontvanger heb ik inmiddels diverse TV verbindingen gemaakt met stations in de buurt van mijn QTH Amersfoort.  
 
Van bovenaf gezien ziet het er zo uit: links de ontvanger en rechts de zender.

De aansluitbussen van de zender zijn met stukjes coax doorgelust naar tulp-aansluitingen op de achterzijde. hopelijk geeft dit geen "aardlussen". 

 
Rechts boven het zendgedeelte waar ik zekerheidshalve toch maar een koelblokje op het "blikje"op heb gezet. Als camera gebruik ik een normale videocamera waarvan de gele plug (composiet) op de video-ingang (rechts) wordt aangesloten. Bij de ontvanger (links).idem: de gele plug gaat naar de TV of monitor. De S-meter wordt aangestuurd door een HF meetkopje dat signaal afpikt van een van de pootjes van het "blikje". Opmerkelijk is dat deze bij binnenkomend signaal juist minder gaat aanwijzen. Het lijkt erop dat hier een geluidskanaal wordt gemeten. De afstemming is in ieder geval wel veel scherper dan op de aansluiting op het "blikje" die hier officieel voor bedoeld is!!

Nu moet ik eerst aan het antenne-relais gaan meten of dit wel genoeg isoleert als er 30 Watt doorheen gaat. Het zou zonde zijn om de ingang van deze mooie ontvanger direct op te blazen. In deze opstelling, zonder eindtrap, waar maar 300 mW uitkomt is dit risico niet aanwezig.

Toch kan je met 0,3 Watt al leuke afstanden afleggen, zo is gebleken. Een probleem blijft wel de afscherming van gebouwen. Zo blijkt volgens Google maps het gebouw van de Belastingdienst het pad naar de repeater in Arnhem PI6ANH te dwarsbomen. Ik ontvang deze repeater in Amersfoort in zuidwestelijke richting (!) waarschijnlijk gereflecteerd door een hoge flat bij winkelcentrum Schothorst….

In ZO-richting is niets vanuit Arnhem te zien. Ook bij een verbinding met PE1BQE die in Rustenburg woont, dus vlakbij, doet dit probleem zich voor omdat zijn QTH in nagenoeg dezelfde richting als PI6ANH ligt. Met hem werk ik ook in ZW richting terwijl hij ten ZO van mij woont. Makkelijker kan de Belastingdienst het ons niet maken…

Na de antenne meetdag in Meppel was het duidelijk dat de busstraler moest worden vervangen door iets anders, liefst voor meerdere banden .

De keuze viel op de ringstralers van DJ9HO die goed zijn gedocumenteerd. Na het verzamelen van het materiaal heb ik de duo-straler voor 13 en 23 cm gemaakt en die via de omgebogen hoekpunten gemonteerd op de plek van de busstraler. De grote ring is voor 23 cm, de kleinere voor 13 cm.

 
Alle afstanden nog eens nagerekend en het klopte dat 75 cm de brandpuntafstand bedraagt bij 15 cm diepte en een doorsnede van 1.30 meter.

De schotel draait inmiddels. Dit ziet er zo uit:

De ringstralers hebben beide een eigen coax gekregen, zodat er kan worden geduplexed in de combinatie 13 en 23 cm. Wel zal er nog een goed filter voor 23 cm moeten komen want de ringen vertonen onderlinge "overspraak". Dit kan de satellietontvanger niet echt waarderen..en zeker de 23 cm voorversterker niet die gewend is aan micro Volts en niet aan milli Volts op de ingang!

Ik ben dit filter nu aan het bouwen van 3 stuks 6 mm messing pijpjes en een M4 boutje dat op een bepaalde afstand hiervan een kleine capaciteit heeft en als "trimmer" dienst doet.
 

Vandaag is weer bewezen dat zelfbouw loont. Mijn home made 23 cm antenne ontvangt zonder voorversterker een ruisvrij plaatje van de ATV repeater in Soest op 1280 MHz.

Simpel door hem net boven het dak uit te laten kijken.

De ontvanger is een aloude Amstrad van Chris PA3CRX; die werkte het beste van in totaal 3 ontvangers..

Dit is een tijdelijke opstelling om het kleinood uit te proberen. De coax is dacht ik van het type H100 kabel waarvan ik nog een stukje had liggen.

De ene kant van de kabel rechtstreeks aan de aansluitingen van de antenne gesoldeerd. Hoe minder connectors hoe beter!! Alleen aan een verloopstukje van een N naar een F connector die in de ontvanger past valt niet te ontkomen

De dubbel 8 quad moet zo’n 10 dB versterking t.o.v. een dipool kunnen leveren. Het is hetzelfde type als ik in Meppel heb laten opmeten, maar deze doet het denk ik toch beter vanwege de betere kabel en de rechtstreekse verbinding met de kabel.

Zo ziet het ontvangen testbeeld van PI6ATS er uit:

Het resultaat mag er in ieder geval zijn.

Het cijfer nul rechtsboven hoort bij de AV-stand van de TV (kanaal 0).

Dankzij de korte coaxkabel is het beeld ruisvrij. Dat is juist het dilemma van zo’n opstelling zonder voorversterker! Alleen een antenne met nog meer versterking kan de verliezen van een langere coaxkabel compenseren. Ik zal nu toch de voorversterker voor 23 cm nieuw leven moeten inblazen, dan kan deze antenne de mast in!

Hier het plaatje van de repeater op de Gerbrandy toren in IJsselstijn dat via PI6ATS wordt doorgegeven. Duidelijk is dat het plaatje voldoende scherpte heeft, alleen geen kleur op mijn TV:

Het is altijd de moeite waard om te weten hoe zelf gebouwde producten presteren. Dit geldt met name voor antennes. Voor de VHF en UHF banden zijn die makkelijk zelf te maken en de resultaten hoeven niet onder te doen voor fabrieksproducten!

Dat bleek wel op de antennemeetdag die de afdeling Meppel van de VERON op 1 mei j.l. organiseerde bij wegrestaurant De Lichtmis (A28 afrit 22).

Ik was daar samen met Chris PA3CRX en we hadden diverse zelfbouwantennes bij ons. Hiervan werden o.a gemeten:

- de versterking in dB t.o.v. een dipool (dBd)

- de openingshoek in graden binnen de -3 dB punten

- de staaande golf verhouding

- de frequentie waarop de antenne het best presteert

Ik had meegenomen naar meetdag:

-de zelfbouwschotel voor 13 cm met de zgn. Jip en Janneke belichter (bus)

-mijn wifi beam voor 2400 MHz/13 cm

-de doppel 8 quad op raster voor 23 cm

-een tig-elements Yagi voor 23 cm van Tonna

Chris had een enkelvoudige dubbelquad op raster voor 23 cm en een rondstraler voor 13 cm van de repeater PI6ATS.

De meetresultaten wezen uit dat de zelfbouwschotel van 130 cm nog beneden de maat presteert. Die moet gezien de afmetingen toch wel zo’n 25 dB kunnen halen, maar bleef steken op 21,6 dB…

De wifibeam , aangeduid als :"banaan" van de fa. California, die veel compacter en kleiner is, haalde echter wel 20,6 dB en doet op 13 cm dus nauwelijks onder voor de schotel! Reden om de schotel nog maar even aan de grond te houden voor nadere inspectie…..

De quad antennes op raster voor 23 cm (die de eenvoud zelve zijn) presteren behoorlijk goed t.o.v. een yagi en zijn ook gemakkelijk uit te breiden met een extra deck op hetzelfde raster of op te voeren van dubbel quad (4 ruiten) naar 8 ruiten zonder allerlei voedingsproblemen met impedanties e.d.

Op de foto de dubbel 8 quad gemaakt van toevallig voorhanden materiaal, zoals een overtollig stuk gaas van het konijnenhok, een tinklos, stukjes PVC pijp en het bruine electra draad voor de "hete" kant van het lichtnet. Op de achtergrond de zelfbouwschotel met het Jap en Janneke blik als belichter Het staafje dat hier in zit is dus iets te kort want de belichter scoort het beste boven 2400 MHz.

Voor nadere info kijk op: http://a32.veron.nl/ onder Antennemeten

We kijken op dit moment vanaf de aarde precies op de zijkant van de ringen van saturnus!

Er is nog maar een dun streepje van over Download CapturedVideo006.wmv

Op deze opname loopt saturnus vrij snel uit beeld.

Dat komt door de relatief sterke vergroting die wordt veroorzaakt door de korte brandpuntsafstand van de webcam. Die moet zo’n 4 mm bedragen. Door een 10 mm oculair zie je het overblijfsel van de ringen wat beter!

Andries Boone

Met behulp van een "gewone" satellietschotel van 88 mcm en een satfinder kun je als experiment de  straling die de zon als radiobron uitzendt opvangen en laten zienen horen  op een meetapparaatje.

1) Je sluit de schotel met LNB via een satfinder aan op een satellietontvanger of via een F-connector aan op een voeding van 15-18 volt.

2) Je stelt de gevoeligheid van de satfinder in op maximaal (het punt net voordat de wijzer uit zichzelf gaat uitslaan en de zoemer behint te piepen).

3) Je richt de schotel in het horizontale vlak op de zon (mits die zichtbaar is natuurlijk).

4) Je laat de elevatie langzaam toenemen door de schotel omhoog te draaien.

5) Als  de satfinder gevoelig genoeg is kom je de zon nu tegen alsof het een satelliet is.

Op het fimpje staat de elevatie al goed ingesteld en laat ik de schotel in het horizontale vlak draaien tot ik de zon vind. Als extra contrôle laat ik zien dat het punt waarop de meter uitslaat overeenstemt met het punt waarop de zonnestralen door de schotel op de LNB worden gereflecteerd. je ziet de kop van de LNB oplichten als de schotel precies op de zon staat uitgericht.

N.B. kijk nooit rechtstreeks in de zon om uit te richten. Houd rekening met de offset hoek van de schotel. D.w.z. dat de schotel zo’n 25 graden minder omhoog hoeft te kijken als fysiek noodzakelijk zou zijn bij een "prime-focus"schotel.

Veel succes bij het reproduceren van deze meting. Ik sta open voor suggesties.